Tokat ve Erbaa'ya huş kaplama tedariki

Burada ne üretiliyor

Tokat — ve her şeyden önce Erbaa — Karadeniz sahilinin en büyük kontrplak düğümü. Bölgedeki en büyük grup üç sahada yılda 70.000 m³’ün üzerinde üretiyor; Erbaa – Niksar – il merkezi hattında onun yanı başında yılda 6.000 m³ dolayında çalışan daha küçük kaplama tesisleri var.

Hizmet verdiğimiz yedi il içinde bu büyüklükte bir işleme hacminin tek noktada toplandığı tek bölge burası. Diğer kümeler başka türlü kurulmuş: kiminde çok sayıda orta ölçekli kaplama tesisi, kiminde mobilya fabrikaları, kiminde depo ve toptan ticaret. Buradaki tablo ise yoğunlaşma.

Tokat’ı ayıran ikinci şey karma profil. Kontrplak fabrikalarının yanında kendi kaplama tesisleri çalışıyor; yani işletmelerin bir bölümü hem kaplama satın alıyor hem de kaplama üretiyor. Böyle bir alıcıyla konuşma «satın almak mı, kendin soymak mı» üzerine değil, hangi katmanın neyle kapatıldığı üzerine dönüyor:

• kendi kavak hammaddeniz — dayanımın değil fiyatın belirleyici olduğu göbek katmanlarına;
• satın alınan huş — yüz katmanlarına ve yapıdan dayanım beklenen yerlere.

Yani huş kaplama burada kendi üretiminizin yerine geçmiyor, onu tamamlıyor. Reçetenin katmanlara nasıl dağıldığı: kontrplak üretimi.

Yük buraya nasıl geliyor

Karadeniz’in en büyük kontrplak düğümü: bölgedeki en büyük grup üç sahada yılda 70 000 m³’ün üzerinde üretiyor.

Samsun’a 145 kilometre — hizmet verdiğimiz yedi il içindeki en kısa Karadeniz iç taşıması. Sahildeki komşu bölgede aynı ayak 290 km, yani tam iki katı.

Marmara rotası burada hiç konuşulmuyor: Ambarlı 700 km, Mersin 660 km. Marmara illerinde liman seçimi gerçek bir denge hesabıdır — bir yanda navlun tarifesi, öbür yanda kilometre. Tokat’ta hesaplanacak bir şey yok: iç taşıma farkı neredeyse beş kat.

Bundan çıkan pratik sonuç tek ve liman hakkında değil. İç lojistik burada kararın etrafında döndüğü kalem olmaktan çıkıyor. Ayak araç başına faturalanıyor, metreküp başına değil: 145 km konteynerdeki 33–40 m³’e ya da tırdaki 34 m³’e bölünüyor ve metreküp başına eklenen rakam Karadeniz komşusuna göre yaklaşık yarıya iniyor. Sonuç: teslim birimini yol değil, navlun ve nakit belirliyor.

Aynı olgunun öbür yüzü de var: kısa ayak, büyük partiyi yönetilebilir kılan şeyin ta kendisi. 2.000 m³’lük bir parti Samsun’a tek seferde geliyor ve sahalara 34 m³’lük yaklaşık altmış seferle dağılıyor. 145 kilometrede bu dağıtım kaldırılabilir; 290 kilometrede iki katına çıkar ve navlunda kazanılanı yerdi.

Teslim birimi merdiveni

Yılda 70.000 m³, günde yaklaşık 200 m³ demek. Bu ölçekte alışılmış alt basamak artık bir çalışma birimi değil: konteyner birkaç saatlik işi kapatıyor. Lojistik sayfasındaki rotaları kendi işleme gününüze çevirdiğinizde merdiven şöyle görünüyor:

Konteyner burada deneme birimi, çalışma birimi değil. 33–40 m³ bu tempoda bir vardiyada tükeniyor. İlk sevkiyat için doğru adım: malzeme en düşük bağlanmış parayla kendi reçetenizde sınanıyor. Bu büyüklükte bir hat için düzenli rejim olarak ise yılda 50–60 gümrükleme, elleçleme ve sefer demek — her biri kendi sabit masrafıyla. Hangi taraya ne kadar girdiği: konteyner yükleme hesabı.

Vagon ara basamak. 102 m³, 15–25 gün ve liman aktarması yok: yarım günlük iş, tek teslim biriminde geliyor. Navlun 170–255 USD/m³ — sürekli rejim olarak pahalı, ama programdaki bir açığı hızla kapatmak gerektiğinde makul.

Gemi partisi — yedi il içinde gerçekten uygulanabilir olduğu tek yer burası. Nehir-deniz rotasında asgari 2.000–3.000 m³, yani 10–15 günlük işleme; yayımlı navlun 55–85 USD/m³. Karşılaştırmayı yine yayımlı bir rakamla yapmak en doğrusu — konteyner rotasının 90–120 USD/m³ ve 22–32 günü — ama bunun Marmara yönüne, Ambarlı’ya ait bir referans olduğunu unutmadan: Samsun’a konteyner navlunu sevkiyat bazında teyit ediliyor. 55–85 ile 90–120 arasındaki fark ise yerinde duruyor, bandın iki ucunda da metreküp başına yaklaşık 35 dolar: 2.000 m³’lük bir partide 70.000 dolar dolayında, üstüne elli kadar ayrı gümrükleme ve seferden tasarruf.

Huş kaplamayı burada kim alıyor

Çok sahalı grup. Alım gemi partisiyle yapıldığında tek parti bütün sahaları besliyor ve öne çıkan şey partinin fiyatı değil, tekdüzeliği oluyor. Kalınlık toleransı, %5–8 nem bandı ve kalite dağılımı hacmin tamamında tutmalı: sahaları ayrı ayrı kurutma ve yapıştırma rejimine göre yeniden ayarlamak, kazanılan iskontodan pahalıya geliyor. Her partide ölçüm kaydı gidiyor.

Karma üretim. Kendi kavağınızı soyuyorsanız satın alınan huş reçetenin tamamını değil, yüz ve dayanım katmanlarını kapatıyor. O zaman iki seçenek var: 1–2. kalite oranı %22–27 olan karışık 1–4 partisi almak ya da üst kaliteyi ayrı satın almak. İkincisi, alt kaliteyi koyacak yeriniz kalmadığında anlamlı — göbeği zaten kendi kavağınızla kapatmışsınızdır. Kalite tanımlarının karşılığı: kalite sınıfları.

Hazır parça. Kesim hattı olmayan küçük bir atölyede 420 × 420 hazır parça kesim firesini sıfırlıyor, 1–2. kalite oranını %50’ye çıkarıyor ve konteynere 42 m³ giriyor. Bu basamak, Tokat’ta büyük hatların içinde değil yanında çalışanlar için.

Ne tedarik ediyoruz

Rusya’dan huş soyma kaplama, GTİP 4408.90, tür Betula. Nominal kalınlık 1,5 mm, talebe göre 0,9–1,7 mm. Nem %5–8. Yoğunluk 620–680 kg/m³, eğilme dayanımı 120–144 N/mm².

Ayrı kalite alımı: 1–2. kalite 35.000 ₽/m³, 1. kalite 50.000 ₽/m³. Tüm liste: ürün kataloğu, güncel fiyatlar: fiyat listesi.

Nasıl başlanır

Yıllık hacminiz on binlerce metreküple ölçülüyor olsa bile tek konteynerle başlayın. Samsun üzerinden gelen 33 m³ fazla bir yük getirmiyor — süre ve navlun bu sevkiyat için hesaplanıyor — buna karşılık üç şeyi sınıyorsunuz: malzeme kendi reçetenizde nasıl davranıyor, nem kendi cihazınızda %5–8 bandına giriyor mu, kalite dağılımı kayıtla örtüşüyor mu.

Basamak bundan sonra seçiliyor ve seçimi iki rakam yapıyor: reçetenizdeki huş payının kaç günlük işlemeye denk geldiği ve tek partide ne kadar parayı bağlayabildiğiniz. Ardından teslim programı sözleşmeye yazılıyor — günlük normu olan bir sahada «siparişten siparişe» çalışmak tutmuyor. Adım adım süreç: ilk sipariş. Gümrük tarafı: gümrük süreci. Teklifleri neye göre karşılaştırmalı: tedarikçi seçimi.