Neden bu rehberi bir tedarikçi yazıyor
Bu konuyu Türkçe arattığınızda karşınıza çıkanlar genellikle gümrük müşavirliği ve danışmanlık siteleri oluyor — yani süreci satan taraf. Biz süreci her ay fiilen işleten taraftayız ve nerede takıldığını biliyoruz. Aşağıdaki sıra, gerçek bir sevkiyatın sırasıdır.
Adım 1 — İthalatçı kaydı (ilk sevkiyattan önce)
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın elektronik sisteminde kayıt olun ve kayıt numaranızı alın. Bu, bitkisel ürün ithalatının ön şartıdır ve ilk partiden önce tamamlanmalıdır. Sonradan yapılamaz — mal limanda beklerken kayıt açmaya çalışmak, en sık görülen gecikme sebebidir.
Normatif dayanak: Bitki Karantinası Yönetmeliği (Resmî Gazete, 03.12.2011, No. 28131).
Adım 2 — Sözleşme ve sınıflandırma
Sözleşmede şunları sabitleyin: GTİP 4408.90, tür (Betula), kalite (karışık 1–4), format, kalınlık, nem aralığı (%5–8), teslim şekli (CIF Ambarlı / Gemlik / Mersin), para birimi (USD veya EUR) ve ödeme koşulu.
Sınıflandırmayı belirsiz bırakmayın: zımparalanmış, uç ekli veya kalınlığı farklı alt açılımlarda vergi oranı değişebilir.
Adım 3 — Ödeme kanalını önceden kurun
Bu, sürecin en çok aksayan yeri. Türkiye yaptırımlara katılmadı, ama Türk bankaları ikincil yaptırım riski nedeniyle sıkı uygunluk uyguluyor. Sonuç: ülke yasak değil, banka isteksiz.
Pratikte çalışan yol, ödeme acentesi üzerinden USD veya EUR transferidir; süre 10 dakika ile 3 iş günü arasında değişir. Doğrudan SWIFT bazı bankalarda mümkün, ancak 7–15 gün ve yüksek minimum komisyon anlamına geliyor. Akreditif, Rus lehtar için teyit bankası bulunamadığından pratikte çalışmıyor.
Adım 4 — Sevkiyat ve ön bildirim
| Rota | USD/m³ | Gün | Minimum parti |
|---|---|---|---|
| Demiryolu 40'HC → Novorossiysk → AmbarlıÖnerilen | 90–120 | 22–32 | 1 konteyner |
| Demiryolu 40'HC → Novorossiysk → Gemlik / İzmirÖnerilen | 105–140 | 25–35 | 1 konteyner |
| Kapalı vagon → Azov, nehir-denizBüyük parti | 55–85 | 25–40 | 2 000–3 000 m³ |
| Novorossiysk’ten gemi partisiBüyük parti | 60–90 | 20–30 | 3 000+ m³ |
| Vagon → Apsheronsk → 3 kamyonHızlı / acil | 170–255 | 15–25 | 1 vagon (102 m³) |
| Doğrudan kamyon (Verkhny Lars üzerinden)Hızlı / acil | 210–305 | 12–20 | 1 kamyon |
Mal yola çıktıktan sonra varış limanına göre ön bildirimi yapın: deniz yoluyla en az 24 saat, karayoluyla 12 saat önce.
İhracatçıdan yola çıkışta almanız gereken evraklar: ticari fatura, çeki listesi, konşimento (veya CMR), orijinal bitki sağlık sertifikası, menşe şahadetnamesi.
Adım 5 — Gümrük ve kontrol
Süreç Tek Pencere Sistemi üzerinden yürür. Üç aşama vardır: belge kontrolü, beyan kontrolü ve bitki sağlığı muayenesi. Muayene sınır kapısında yapılamıyorsa, mühürlü olarak gümrük gözetimi altında akredite bir sahaya sevk için “Bitki Sağlık Sertifikası” düzenlenir.
Ödenecek kalemler:
| Kalem | Oran | Matrah |
|---|---|---|
| Gümrük vergisi | muhtemelen %0 | CIF |
| KDV | %20 | CIF + vergi |
| KKDF | %6, yalnızca vadeli ödemede | transfer tutarı |
| İlave Gümrük Vergisi | teyit edilmeli | CIF |
| ÖTV, TRT payı | uygulanmaz | — |
Adım 6 — Teslim alma ve kontrol
Konteyner açıldığında bakılacaklar: paketlerin çemberleri sağlam mı, nem tutucular yerinde mi, kılıf altında yoğuşma izi var mı, kenar ezilmesi var mı. Nem ölçümünü kendi cihazınızla yapın ve çeki listesindeki değerle karşılaştırın.
İlk partide bunu birlikte yapmayı öneriyoruz: hangi noktaya bakılacağını gösteriyoruz, siz de bizi ölçüyorsunuz. İkinci partiden itibaren süreç rutine biniyor.
Sık yapılan üç hata
İthalatçı kaydını sonraya bırakmak. Mal limandayken kayıt açılmıyor, süreç en baştan başlıyor.
Ödeme kanalını sevkiyattan sonra aramak. Mal geldi, para gitmiyor — en pahalı senaryo.
20’lik konteyner kiralamak. Kaplama hafif ve hacimlidir: 20’lik konteynere 15 m³ girer ve taşıma kapasitesinin %35’i boşa gider. Her zaman 40’HC kullanın.